ពាក្យផ្ទុយ-បដិសព្ទ
ពាក្យផ្ទុយ-បដិសព្ទ
ជាពាក្យគូដែលមានភាពផ្ទុយគ្នា ដោយមានសណ្ឋានផ្សេងដូចជា កម្រិតធៀប(ធំ-តូច, ខ្ពស់-ទាប, វែង-ខ្លី, ...) កម្រិតគូ(ស្លាប់-រស់, ស-ខ្មៅ, ខុស-ត្រូវ, ...) កម្រិតទ្វេ(ប្ដី-ប្រពន្ធ, ម៉ែ-ពុក, ទឹក-ដី, ...)។
ចំពោះពាក្យផ្ទុយដែលយើងធ្លាប់ដឹងកន្លងមកនោះមិនមានអ្វីដែលគួរឱ្យពិបាកនឹងរកនោះទោះ ហើយយើងទាំងអស់គ្នាក៏យល់ស្របគ្នាជាច្រើនមកហើយដែរ។ តែអ្វីដែលយើងលើកយកមកពិចារណានៅទីនេះ គឺពាក្យផ្ទុយដែលមានជម្រើសច្រើនដូចជា ស-ខ្មៅ ជាដើម ដែលមានចំណោទសួរថា ហេតុដូចម្ដេចបានជា ស ផ្ទុយនឹង ខ្មៅ ម្ដេចក៏មិនផ្ទុយនឹង ក្រហម ឬព័ណ៌អ្វីផ្សេងទៅ? មួយទៀត ចំពោះពាក្យខ្លះដែលមិនមានពាក្យផ្ទុយនោះ តើបានអ្វីមកធ្វើផ្ទុយ? តាមដែលយើងដឹងកន្លងមក គេប្រើ អត់/មិន/ឥត/ពុំ បើសំស្ក្រឹត-បាឡី គេប្រើ អ សុ-ទុ ជាបុព្វបទជាដើម។ តើចំណុចដូចដែលពោលមកខាងលើជាពាក្យផ្ទុយឬទេ?
ចំពោះបំណកស្រាយលើពាក្យខ្លះដែលយើងចាត់ទុកថា ពាក្យផ្ទុយដូចជា ស-ខ្មៅ ជាករណីដែលយើងនឹងលើកយកមកបកស្រាយជាគោលក្នុងការបកស្រាយពាក្យផ្សេងៗដែលមានលក្ខណៈនឹងពាក្យនេះ។ ខ្មៅ ជាអ្វិដែលងឹតៗ ហើយពេលយប់ មានសភាពងងឹត ដែលងងឹតនោះគឺមិនអាចបញ្ចាំងឱ្យភ្នែកយើងមើលឃើញអ្វីឡើយ គឺឃើញតែខ្មៅ។ ចំណែកស ជាអ្វីដែលភ្លឺៗ ហើយនៅពេលថ្ងៃ មានសភាពភ្លឺ ដែលភ្លឺនោះគឺអាចឱ្យបញ្ចាំងឱ្យភ្នែកយើងមើលឃើញអ្វី។ ដូច្នេះហើយបានជាគេថា ស ផ្ទុយនឹង ខ្មៅ។
ត្រូវ-ខុស-ដូច តើជាអ្វី? តើខុស-ត្រូវជាពាក្យផ្ទុយ ឬក៏ដូច-ខុសជាពាក្យផ្ទុយនឹងគ្នា ឬក៏ដូច-មិនដូច? សុទ្ធតែជារឿងដែលយើងត្រូវពិចារណា។
ដូចដែលយើងបាននិយាយហើយនៅខាងលើ មានពាក្យជាច្រើនដែលយើងទាមទារឱ្យមានការសិក្សាស៊ីជម្រៅអំពីពាក្យផ្ទុយរបស់ខ្មែរ។ ដូចកន្លងមកពាក្យផ្ទុយរបស់ពាក្យ មាន គឺ គ្មាន តែចំពោះយើង ពាក្យផ្ទុយរបស់ មាន មិនមែន គ្មានទេ គឺទទេ។ កាលដែលសិក្សា ហើយដឹងថាពាក្យណាផ្ទុយនឹងពាក្យមួយពិតប្រាកដនោះ យើងមិនហ៊ានអះអាងភ្លាមៗនោះទេ ព្រោះវាតម្រូវឱ្យយើងសិក្សាឈ្វេងយល់ឱ្យគ្រប់បរិបទនៃពាក្យដែលយើងត្រូវធ្វើការសិក្សានោះជាមុនសិន។ មែនហើយ មានពាក្យខ្លះ យើងដឹងច្បាស់ដោយមិនមានការសិក្សា តែពាក្យជាច្រើនទៀត គឺត្រូវជាចាំបាច់។
នៅអត្ថបទក្រោយៗ យើងនឹងឈ្លៀតសិក្សាលើពាក្យនីមួយលំអិតជូនប្រិយមិត្រអ្នកអាន។
ញ៉.ផល្លី សុផេន
១៧ កុម្ភៈ ២០២០
Comments
Post a Comment