Learning About Khmer (LAK)

សូមទោស/សូមអភ័យទោស តើអ្នកធ្លាប់ប្រើពាក្យ សុំទោស ដែរឬទេ? ខ្ញុំជឿថាអ្នកនឹងធ្លាប់ប្រើ គ្រាន់តែច្រើនឬតិចប៉ប៉ុណ្ណោះ។ ពាក្យនេះ គេប្រើ និងយល់ន័យគ្រប់ៗគ្នា ប៉ុន្តែបើសិនជាយើងរកមេពាក្យនេះ ច្បាស់ណាស់រកមិនឃើញទេ។ ទោះបីជាមិនមែនជាមេពាក្យក៏ស្វែងរកមិនឃើញដែរ។ ប្រសិនបើអ្នកណាធ្លាប់ជួបនៅក្នុងវចនានុក្រម សូមមេត្តាជួយថតផ្ញើមកខ្ញុំផង។ សូមអរគុណទុកជាមុន។ ពេលដែលខ្ញុំបើករកមើលពាក្យ សុំទោស មិនឃើញដូច្នេះ ខ្ញុំក៏នឹងឃើញភ្លាមអំពីទម្លាប់នៃការប្រើប្រាស់ពាក្យ សុំទោស នេះ។ ព្រោះ កម្រមាននឹងជនជាតិខ្មែរយើងប្រើពាក្យនេះណាស់ លើកលែងតែបង្រៀន ឬក៏ជួបនឹងមនុស្សមិនស្គាល់គ្នា។  អភ័យទោសក៏ដូចគ្នា ខ្ញុំរឹតតែមិនដែលឮ លើកលែងតែក្នុងខ្សែភាពយន្ត។ សរុបមកវិញ ទាំងសុំទោស ទាំងអភ័យទោស ក្នុងជីវភាពប្រជាជនខ្មែរជាទូទៅមិនសូវប្រើទេ ខ្លះ១ថ្ងៃមិនទាំងបាននិយាយពាក្យនេះម្ដងផង។ 

 ចេះ-ដឹង-យល់-ស្គាល់ បើយើងមើលតាមអំណោយន័យ និងការប្រើប្រាស់ក្នុងបរិបទខ្លះ យើងពិតជារកភាពខុសគ្នាមិនឃើញទេ ប៉ុន្តែយើងនៅតែអាចរកភាពខុសគ្នាបានខ្លះដោយយោងទៅតាមកម្រងទិន្នន័យភាសា។ ចេះ - ដឹងជាក់ យល់ជាក់ ដឹង - បានដំណឹង ចូលចិត្តជាក់ យល់ជាក់ ជ្រាបច្បាស់ យល់ - ឃើញដោយប្រាជ្ញ គិតឃើញច្បាស់ ស្គាល់ - ចាំបាន ចាំជាក់ ដឹងបាន ដឹងច្បាស់ បើសិនជាយើងពិនិត្យនិងសាកល្បងយកពាក្យមកពន្យល់តាមវចនានុក្រម នោះយើងនឹងឃើញថា៖ យល់ > យល់ជាក់/ដឹង > ដឹងច្បាស់/ស្គាល់។ ដឹងជាក់ យល់ជាក់ / ចេះ។ ដូច្នេះ ដឹង + យល់ = ចេះ, យល់ > ដឹង > ស្គាល់។ តាមសេចក្ដីសន្និដ្ឋានខាងលើ យើងអាចទាយចេញជាមូលដ្ឋានយ៉ាងដូច្នេះ យល់មានព័ត៌មាននៅនឹងក្បាល ប៉ុន្តែមិនអាចបញ្ចេញសកម្មភាពបាន។ ចំណែក ដឹង មានព័ត៌មាននៅនឹងក្បាលដែលជាដំណើរការមួយអាចនឹងបញ្ចេញជាសកម្មភាពមកខាងក្រៅបាន។ រីឯ ចេះ គឺមានព័ត៌មាន និងអាចបញ្ចេញសកម្មភាពមកខាងក្រៅដោយស្ទាត់ជំនាញ។ ដោយយើងផ្ទៀងផ្ទាត់ដោយឃ្លា៖ ខ្ញុំយល់អំពីទម្រង់វេយ្យាករណ៍របស់ភាសាអង់គ្លេស។  ខ្ញុំដឹងអំពីភាសាអង់គ្លេស។  ខ្ញុំចេះភាសាអង់គ្លេស។ នៅក្នុងឃ្លាទីមួយ គឺមនុស្សនេះមិនអាចប្រើប្រាស់ភាសាអង់គ្លេសដើម្បីទំនាក់ទំនងបានទេ។ ចំណែកឃ្លាទីពីរ គា...

  យល់ /jʊl/ យល់ កិ. ឃើញដោយប្រាជ្ញា, គិតឃើញច្បាស់ : យល់ការខុសត្រូវ។ យល់ចិត្ត ឃើញជ្រៅដល់ទឹកចិត្ត។ យល់ព្រម ព្រមតាម, អនុលោមតាម, ឃើញត្រូវជាមួយ។ យល់មុខ យោគយល់ឬអត់ឱនដោយយល់ថាមានមុខមានឈ្មោះ, រើសមុខ : ឱ្យដោយយល់មុខ, លម្អៀងព្រោះយល់មុខ។ល។ (វចនានុក្រមខ្មែរ ១៩៦៧ ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ទំ.៩៤៤)។

 ចេះ /cɛeh/ ចេះ ១ កិ. ដឹងជាក់, យល់ជាក់ : ចេះអក្សរ។ ចេះ ២ គុ. ដែលមានចំណេះ : មនុស្សចេះ, អ្នកចេះ។ (វចនានុក្រមខ្មែរ ១៩៦៧ ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ទំ.២០៣)។

ការប្រើប្រាស់ពាក្យ (របស់អ្នកកាសែតសព្វថ្ងៃ) នេះជាអត្ថបទមួយដែលចេញពីកាសែតកោះសន្តិភាព ហើយខាងលើជាអត្ថបទកែឡើងវិញរបស់អ្នកភាសាម្នាក់។ ដំបូងខ្ញុំនឹងវិភាគលើការប្រើប្រាស់៖ មានផ្ទៃពោះ - ផើម ស្លាប់ - ងាប់  យើងឃើញថាអ្នកកាសែតប្រើប្រាស់ពាក្យមិនត្រូវតាមសណ្ឋានរបស់ពាក្យមួយណាសម្រាប់សត្វ មួយណាសម្រាប់មនុស្ស។  ម្ដាយកូន - ម៉ែកូន - មេកូន ចំពោះពាក្យនេះ ការប្រើម្ដាយកូន ក៏នៅតែមិនត្រូវនឹងសណ្ឋានពាក្យដែរ។ ចំពោះបញ្ហានេះ ជារឿងដែលកើតមានឡើងច្រើនមកហើយ ដែលមានប្រើទាំងក្នុងក្មេងទំនាន់(Gen Z) និងក្នុងចំណោមថ្នាក់ដឹកនាំ ព្រមទាំងអ្នកចេះដឹងក្រៅភាសាផងដែរ ដោយឃើញគេប្រើ៖ គាត់ញ៉ាំស្មៅមួយថ្ងៃប៉ុន្មានដង។ វា ជំនួសដោយ គាត់, ស៊ី ជំនួសដោយ ញ៉ាំ។  តាមទំនោរនេះ មានគំនិតពីរធំៗ៖ អ្នកចេះភាសាបរទេសជាងភាសាខ្មែរ ដែលភាសានោះគេមិនបែងចែកពាក្យសម្រាប់សត្វឬមនុស្សទេ អ្នកស្រឡាញ់សត្វ ដោយទុកសត្វដូចជាសមាជិកគ្រូសារស្មើនឹងមនុស្ស ឥឡូវ យើងនឹងពិនិត្យលើការយល់ដឹងរបស់អ្នកសរសេរអត្ថបទវិញម្ដង។  ហេតុអ្វីបានជាគាត់ប្រើពាក្យ ក្រុមបុគ្គលអគតិ?  ដើម្បីនឹងឆ្លើយសំណួរនេះ យើងត្រូវតែឈ្វេងយល់កត្តាជុំវិញជាមុនសិន  ហេតុអ្វីបានជាគេលេងរបាំត្រុដិ ហើយបាញ់ប្រើសសម្ល...

សម្ព័ន្ធវិទ្យា ទន្សាយរត់បុកគល់ឈើងាប់ នៅក្នុងឃ្លាខាងលើ ខ្ញុំបានស្ដាប់អាយ៉ៃតាព្រហ្មម៉ាញ និងយាយយ៉យ(នួនសារី) ដោយសារការស្ដាប់នោះនៅតាមផ្លូវ ដូច្នេះមិនដឹងប្រភពច្បាស់លាស់នោះទេ តែដឹងសំឡេងថាពួកគាត់ទាំងពីរខាងលើ។  ពេលតាម៉ាញបង្កើតបរិបទ៖ មានលោកសង្ឃនិមន្តបិណ្ឌបាត្រ ហើយទន្សាយឃើញលោកសង្ឃក៏ផ្អើល"រត់បុកគល់ឈើងាប់"។ តើលោកសង្ឃមានបាបឬទេ? យាយយ៉យឆ្លើយថា៖ បាប ព្រោះទន្សាយងាប់ដោយសារផ្អើលព្រះសង្ឃ។ តាម៉ាញថា៖ បាបអី? បើវារត់បុកគល់ឈើងាប់ហ្នឹង។ ទន្សាយរត់ទៅទៀតទៅ។ ក្នុងករណីនេះបរិបទដូចនេះយើងមិនដឹងថាច្បាស់ថាឃ្លានេះចង់និយាយអំពីអ្វីច្បាស់ទេ ទាល់តែមានបំណកស្រាយបន្ថែម។  ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏យើងអាចវែងញែកតាមរចនាសម្ព័ន្ធបានដូចខាងក្រោម៖ ១- ទន្សាយ បោលបុក គល់ឈើងាប់។ ក្នុង១- យើងឃើញថា ងាប់ ជាកិរិយា ប៉ុន្តែមានមុខងារជាកម្មបទបញ្ជាក់លក្ខណៈឱ្យនាមខាងមុខវាគឺ គល់ឈើ បង្កើតបានជាកន្សោមនាម(កន)ដែលមានមុខងារជាកម្មបទរងអំពើពីកិរិយា(កិ) បោលបុក ដែលសម្ដែងពីឬបម្រាប់កន្សោមនាមដើម(ទន្សាយ)ដែលមានមុខងារជាប្រធាន។ នេះជាឃ្លានិងន័យដែលតាម៉ាញចង់ស្ដែងន័យឡើង។ ចំណែកយាយយ៉យ គាត់បានចាញ់បន្លំគំនិតរបស់តាម៉ាញត្រង់មានព្រះសង្ឃ និងបាប ដែលជាហេតុនាំឱ្យគាត់យល់ដល់ន័យមួយផ្សេងដូចខាង...

វាក្យសព្ទ #4 - ឃើញ  IPA: khɤ:ɲ, kheugn In Khmer, the word “ ឃើញ ” is often translated into English as to see. However, when translating from English into Khmer, to see can have different meanings depending on the context, such as “ ឃើញ ” or “ ជួប ” When to see means “ ឃើញ ” I ride my motorbike and see many things along the road. I saw him at the market. In these examples, “ ឃើញ ” refers to seeing something naturally, without intentionally paying attention to it. This is different from “ មើល ” which usually implies focusing on something deliberately. For example: I watch TV. He is looking at a book. Depending on the context, “ មើល ” can be translated as to look or to watch in English. When to see means “ ជួប ” See you tomorrow. See you later. In these examples, to see means to meet someone, not simply to perceive something with the eyes.

 វាក្យសព្ទ #3 - មើល IPA: mɤ:l, meul The Khmer word “ មើល ” can be translated into English in many different ways depending on the context: មើលទូរទស្សន៍ — to watch TV មើលកូន — to take care of a child មើលសៀវភៅ — to look at a book / to read a book មើលឈាម — to check blood មើលគ្រូ — to observe a teacher មើលចិត្ត — to observe someone’s intentions មើលងាយ — to look down on someone Even though it has many meanings in English, the core meaning in Khmer is generally “to look at something carefully through the eyes.” Next time, we will study the differences between the words មើល /mɤ:l/, ពិនិត្យ /piʔnɘt/, ឆែក /chaɛc/, and ឆៀក /chiɜʔ/.

ស្គាល់ /skɔal/ ស្គាល់ កិ. ចាំបាន, ចាំជាក់, ចំណាំបាន, ដឹងបាន, ដឹងច្បាស់, ចាំស្និទ្ធ : ស្គាល់គ្នា, ស្គាល់ចិត្ត, ស្គាល់ឈ្មោះ ស្គាល់ផ្លូវ។ ស្គាល់គ្នា គុ. ដែលស្គាល់គ្នាជាក់ : មនុស្សស្គាល់គ្នា។ ស្គាល់ប្រមាណ ដឹងប្រមាណ។ ស្គាល់ភ្ងា ស្គាល់ជិតដឹតស្និទ្ធស្នាល ដូចជាសំឡាញ់ភ្ងា។ល។ (វចនានុក្រមខ្មែរ ១៩៦៧ ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ទំ.១៤៣២)។ បើសិនជាយើងពិនិត្យលើអំណោយនៃរបស់វចនានុក្រម យើងអាចឈ្វេងយល់លើអត្ថន័យរួមរបស់វាបានយ៉ាងដូច្នេះថា ស្គាល់ គឺមានទំនាក់ទំនងនឹងឥន្ទ្រីយ៍ទាំងប្រាំ(ភ្នែក ច្រមុះ អណ្ដាត ស្បែក ត្រចៀក)។  យើងគ្រាន់តែស្វែងរកនិងឈ្វេងយល់ជាដំបូងសិន ដោយយើងនឹងប្រៀបធៀបនូវពាក្យដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាដូចជា៖ ដឹង យល់។

ដឹង  [ɗɘŋ] អ្វីជាដឹង? ដឹងដែលយើងនិយាយទីនេះមិនមែនសំដៅដល់របស់ប្រើប្រាស់ដែលមានរាងស្រដៀងនឹងចបកាប់ដោយគ្រាន់តែមុខវាតូចជាង ហើយមានក្បាលស្រួចវែងទៅលើនោះទេ គឺនិយាយអំពីលក្ខណៈន័យដូចខាងក្រោម៖ ១- អំណោយន័យពីវចនានុក្រមខ្មែរ ដឹង ១ កិ. បានដំណឹង, ចូលចិត្តជាក់, ជ្រាប់ច្បាស់ក្នុងចិត្ត, យល់ជាក់ : ដឹងការណ៍ពិត។ (វចនានុក្រមខ្មែរ ១៩៦៧ ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ទំ.៣០៧។ ដឹង ១ [ដឹង] កិ. បានដំណឹង, ចូលចិត្តជាក់, ជ្រាប់ច្បាស់ក្នុងចិត្ត, យល់ជាក់ : ដឹងការណ៍ពិត។ ដឹងចិត្តដឹងថ្លើម [ដឹង-ចិត-ដឹង-ថ្លើម] កិ. (សំនួន.) ស្គាល់ឬយល់ចិត្តគ្នាច្បាស់លាស់ : ជាសំឡាញ់រាប់ឆ្នាំដឹងចិត្តដឹងថ្លើមគ្នាអស់ហើយ។ ឱ្យដឹងសខ្មៅ [អោយ-ដឹង-ស-ខ្មៅ] កិ. (សំនួន.) ឃើញជាក់ស្ដែង, ដឹងពិតប្រាកដ : ស្អែកដឹងសខ្មៅហើយ, ប្រកួតគ្នាឱ្យដឹងសខ្មៅ។  (វចនានុក្រមខ្មែរ ២០២២ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិភាសាខ្មែរនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ទំ.៣០៩។ បើសិនជាយោងលើអំណោយន័យទាំងពីរខាងលើ យើងឃើញថាមិនមានអ្វីខុសគ្នាទេ ដោយគ្រាន់តែខាងរាជបណ្ឌិត្យសភាមានបន្ថែមសំនួនវោហារសព្ទ។ ២- តទៅនេះ យើងនឹងស្វែងរកនិងឈ្វេងយល់តាមការវិភាគឃ្លា។ ក/ ខ្ញុំដឹងថាគាត់ចូលចិត្តរឿងខ្មែរ។ ខ/ ខ្ញុំដឹងអ្នកសរសេរសៀវភៅនេះ។ គ/ ដឹងទេ ថាបងនឹងអូន...

ក្បាលរ៉ូប៊ីណេ/ក្បាលមាន់ តើអ្នកធ្លាប់ឮពាក្យនេះទេ?  Robinet n.m. ចំពួយ (ឧ. robinet à  eau)។ តិប-យក់ និង ថាវ-គន្ធ វចនានុក្រម បារាំង-ខ្មែរ ១៩៦២។ រ៉ូប៊ីណេ (បារាំង Robinet) ក្បាលម៉ាស៊ីនទឹក, ប្រដាប់សម្រាប់បិទបើកចរន្តទឹកឬឧស្ម័ន ដែលស្ថិតនៅក្នុងធុង អាង ឬបណ្ដាញចែកចាយទឹកឫឧស្ម័ន : រ៉ូប៊ីណេផ្កាឈូក, រ៉ូប៊ីណេអាងទឹក, ក្បាលរ៉ូប៊ីណេលាងចាន។ (វចនានុក្រមខ្មែរ ២០២២ រាជបណ្ឌិត្យសភា)។ ជាពាក្យដែលគេចូលចិត្តប្រើជាប្រចាំថ្ងៃ ហើយអ្នកអានច្បាស់ជាធ្លាប់ស្ដាប់ ធ្លាប់និយាយ ធ្លាប់ប្រើ ...។ ប៉ុន្តែមានពាក្យមួយ គឺ ក្បាលមាន់ / ទឹកក្បាលមាន់ ពាក្យនេះលោកអ្នកប្រហែលជាភាគច្រើនមិនធ្លាប់បានឮ បានដឹង ព្រោះសព្វថ្ងៃខ្ញុំអ្នកសរសេរក៏មិនដែលបានឮចាស់ៗនិយាយទៀតដែរ ព្រោះពួកគាត់បានដូរមកប្រើពាក្យរ៉ូប៊ីណេអស់ហើយ។ អ្វីដែលខ្ញុំធ្លាប់ឮ ហើយនិងបានចាំកាលពីក្មេងប៉ប៉ុណ្ណោះ។  ក្បាលរ៉ូប៊ីណេ/រ៉ូប៊ីណេ/ក្បាលមាន់ ហេតុអ្វីខ្ញុំលើកយកមកនិយាយ? ព្រោះពាក្យនេះវាមានទំនាក់ទំនងនឹងការបង្កើតពាក្យដែលមានលក្ខណៈធៀប។ បើសិនជាយើងមើលរូបរាង គឺស្រដៀងគ្នា ដែលមើលទៅហាក់ដូចជាក្បាលមាន់ ដូច្នេះហើយបានជាចាស់ៗនៅស្រុកខ្មែរកាលពីមុន ពួកគាត់ហៅថាក្បាលមាន់។  បើយើងមើលទៅលើការបកប្រែព...

វាក្យសព្ទ #2 - អរគុណ IPA: ʔɒ:kʊn, orgunt  ​   The Khmer word អរគុណ comes from two words: អរ + គុណ . អរ means joy, happiness, or gladness. គុណ refers to goodness, virtue, kindness, or a favor received from others. Therefore, អរគុណ is used to express gratitude toward someone who has shown kindness or done something good for us. However, Khmer people do not use “ អរគុណ ” as frequently as “thank you” is used in English, especially among close family members and friends. The word is more commonly used with strangers or people of higher status. In Khmer culture, gratitude is often expressed indirectly. For example: When laypeople offer food to monks, monks give blessings in return. These blessings function as a form of gratitude. When children give something to their parents or grandparents, the elders may respond with blessings instead of directly saying “thank you.” Among friends, expressions such as: “You are so kind,” “Go ahead and eat,” or “I’m ful...

ប្រៀបធៀបរឿង តាត្រសក់ផ្អែម និងស្ដេចកន ខ្ញុំមិនសរសេរអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមានគេសរសេរទុកមករួចហើយនោះទេ ដែលមិនចង់សរសេរព្រោះខ្ញុំគ្មានជំនាញ ហើយក៏មិនចង់សរសេរដដែលជាដដែលដែរ។ នៅក្នុងអត្ថបទនេះ គឺជាការប្រៀបធៀបប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមានលំនាំព្រឹត្តិការណ៍ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា តែវាសនាខុសគ្នា។ រឿងស្ដេចកននេះ មានអ្នកនយោបាយយើងម្នាក់ដែលកាន់អំណាចជាប់ចាប់តាំងពីបោះឆ្នោទឆ្នាំ១៩៩៣មក។ ព្រោះមានឆ្នាំដូចគ្នានឹងស្ដេចកន ហើយអ្នកភ្ជាប់ខ្លួនបកស្រាយថាជាស្ដេចដំបូងដែលរៀបចំសេដ្ឋកិច្ចសង្គម និងបដិវត្តរបបសង្គមឱ្យរីកចម្រើនឡើង។ ប៉ុន្តែអ្នកខាងក្រៅដែលមិនមែនជាអ្នកគាំទ្របានបកស្រាយថាជាជនក្បត់ជាតិ ជនជ្រែករាជ្យបល្ល័ង។  ចំពោះសាច់រឿងទាំងពីខ្ញុំមិននិយាយតាមអ្វីដែលខ្មែរធ្លាប់ស្គាល់ធ្លាប់ដឹងនោះទេ គឺយកតាមលំនាំចាំមាត់ជាជាងឯកសារ ព្រោះនេះជាប្រវត្តិសាស្ត្រដែលខ្មែរចាំ។ - តាត្រសក់ផ្អែម ជាអ្នកចាំចំការត្រសក់ផ្អែម ហើយស្ដេចទុកឱ្យចាំចំការសម្រាប់តែស្ដេចប៉ុណ្ណោះ ស្ដេចមិនទុកចិត្តក្រែងលោមានលួចឱ្យអ្នកផ្សេងក៏ចូលទៅលបមើល តាត្រសក់ផ្អែមក៏ពួយលំពែងដែលស្ដេចប្រទានឱ្យត្រូវស្ដេចសុគត មិនដឹងជាធ្វើយ៉ាងម៉េច ក៏យកទៅកប់នៅខាងក្រោមគ្រែរោងរបស់គាត់។ នៅវាំងមិនឃើញស្ដេច ក៏ផ្សងដំរី ដំរីក...

វាក្យសព្ទ #1 - ម្ហូបអាហារ IPA: mᵊhɔʊp ʔa:ha, m'houp aha តើពាក្យ “ម្ហូប” និង “អាហារ” មានភាពខុសគ្នាយ៉ាងដូចម្ដេច? What Is the Difference Between “ ម្ហូប ” and “ អាហារ ” in Khmer? ម្ហូប is a native Khmer word derived from the root ហូប (to eat), with the prefix ម៑- added to it. It refers to something prepared for eating. អាហារ is a loanword from Pali-Sanskrit, meaning food or nourishment for satisfying hunger (Khmer Dictionary, 1967). If we look at the meanings of these two words, they are generally similar. However, in everyday Khmer usage, they are not used in exactly the same way. អាហារ keeps its broader meaning of food in general — something eaten to satisfy hunger. ម្ហូប usually refers to dishes eaten together with rice. For example: ខ្ញុំញ៉ាំបាយ។ I am eating rice / I am having a meal. In this sentence, បាយ does not only mean rice itself. In Khmer daily usage, it often implies a complete meal consisting of rice together with different dishes ( ម្ហូប ), su...

 ឈឺ ចុក ចាប់ ផ្សា ក្រហាយ ដំបូង យើងត្រូវសួរសំណួរថា តើវាដូចគ្នាឬខុសគ្នា? បើដូច/ខុសយ៉ាងដូចម្ដេច? ចំពោះសំណួរនេះ មិនមានបញ្ហាចោទទេ សម្រាប់ជនជាតិខ្មែរដែលជាម្ចាស់ភាសា ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នករៀនភាសាខ្មែរជាភាសាទីពីរ នោះនឹងពិបាកបែងចែកឱ្យដាច់ចេញពីគ្នាណាស់ ខ្លះមិនទាំងយល់ដល់ផង ដោយគេសួរថា "ខ្ញុំឈឺពោះ។ ខ្ញុំចុកពោះ។" តើខុសគ្នាយ៉ាងម៉េច? ច្បាស់ណាស់បើសិនជាយើងមិនធ្លាប់សញ្ជឹងគិត នោះអាចនឹងឆ្លើយថាដូចគ្នា ឬឆ្លើយយករួចខ្លួន។ នៅក្នុងសំណួរខាង ខ្ញុំចង់ឱ្យអ្នកមើលសាកល្បងឆ្លើយដោយខ្លួនឯងជាមុនសិន ហើយចាំមើលទិន្នន័យដែលខ្ញុំផ្ដល់ជូន រួចហើយមើលបំណកស្រាយរបស់ខ្ញុំ ហើយចាំសំយោគជាមួយនឹងគំនិតអ្នកមើល។ ខ្ញុំសង្ឃឹមថាអ្នកមើលនឹងចូលរួមបញ្ចេញយោបល់។ បន្ទាប់យើងនឹងយក វចនានុក្រមខ្មែរ ១៩៦៧ ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ទំព័រ៧៩ ក្រហាយ គុ. ក្ដៅផ្សា : ក្រហាយខ្លួន។ ទំព័រ១៩៣ ចាប់ ១ កិ. កាន់មាំ : ចាប់ចោរ។ តាំងផ្ដើម : ចាប់ធ្វើការ។ ផ្ដួចឡើង, មាន : ចាប់មន្ទិល, ចាប់ឈឺ, ចាប់ជំងឺ។ ទំព័រ១៩៨ ចុក កិ. បិទដោយឆ្នុក។ សៀតណែនដូចគេចុក : ចុកពោះ។ ន. ឬ គុ. ឈ្មោះជំងឺឈឺខ្មួលខ្មាញ់ក្នុងពោះបណ្ដាលអំពីខ្យល់សៀតណែន តឹងដូចគេចុងដោយឆ្នុក : ជំងឺចុក, រោគចុកពោះ។ ឈ្មោះថ្នាំកែជំងឺចុក : ...

របស់ដែលបន្សល់ទុកឬបាត់បង់តាមកាលវេលា Things Preserved or Lost Through Time ភាសាខ្មែរ ( English below) នៅតាមភូមិស្រុកខ្មែរ កាលពីសម័យមុន ជីវិតរស់នៅរបស់ប្រជាជនមានភាពសាមញ្ញ ប៉ុន្តែពោរពេញទៅដោយទំនាក់ទំនង និងវប្បធម៌ដ៏ជ្រាលជ្រៅ។ មុនពេលមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើប ដូចជា ទូរស័ព្ទ ឬអ៊ីនធឺណិត មនុស្សនៅតាមភូមិរស់នៅដោយពឹងផ្អែកលើធម្មជាតិ កសិកម្ម និងការជួយគ្នាទៅវិញទៅមក។ មនុស្សភាគច្រើនភ្ញាក់ពីព្រលឹម ដើម្បីទៅស្រែ ទៅចម្ការ ឬចិញ្ចឹមសត្វ។ សម្លេងមាន់រងាវ និងសម្លេងត្រដោកសត្វជាសម្លេងដែលធ្លាប់ដឹង ធ្លាប់ស្គាល់របស់អ្នកស្រែចម្ការ។ កុមារតូចៗជាច្រើនមិនទាន់មានសាលារៀនដូចសព្វថ្ងៃទេ ហើយខ្លះត្រូវជួយឪពុកម្តាយធ្វើការងារផ្ទះតាំងពីតូច។ របស់ប្រើប្រាស់នៅក្នុងផ្ទះក៏មានលក្ខណៈសាមញ្ញដែរ។ ពីមុន ប្រជាជនខ្មែរប្រើ “ចង្ក្រានដី” សម្រាប់ដាំបាយ និងចម្អិនអាហារ។ ទឹកត្រូវបានដាក់ក្នុង “ក្អម” ឬ “ពាង” ដើម្បីរក្សាឱ្យត្រជាក់។ នៅពេលទៅផ្សារ ឬទៅវត្ត មនុស្សភាគច្រើនប្រើកន្ត្រក ឬថង់ត្បាញពីឫស្សី មិនមានថង់ប្លាស្ទិកច្រើនដូចសព្វថ្ងៃទេ។ ឧបករណ៍កសិកម្មដូចជា នង្គ័ល រទេះគោ និងចបកាប់ដី គឺជារបស់សំខាន់សម្រាប់ជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។ ទោះបីជាវាមិនទំនើប ប៉ុន្តែវាបង្ហាញពីប្រាជ្ញា និងក...

រៀនភាសាខ្មែរ  (Learn Khmer) ភាសាខ្មែរ ផ្នែក “រៀនភាសាខ្មែរ” ត្រូវបានបង្កើតឡើងសម្រាប់ជនបរទេស និងអ្នកដែលរៀនភាសាខ្មែរជាភាសាទី២។ មាតិកានៅទីនេះ នឹងផ្តោតលើសូរសំឡេង ការបញ្ចេញសំឡេង វេយ្យាករណ៍ ពាក្យសន្ទនា និងការប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ដោយពន្យល់ជាភាសាងាយយល់ និងមានឧទាហរណ៍សាមញ្ញសម្រាប់អ្នករៀន។ English

ជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ជនជាតិខ្មែរ (English below) ភាសាខ្មែរ ជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ជនជាតិខ្មែរ មានភាពសាមញ្ញ ស្ងប់ស្ងាត់ និងភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយគ្រួសារ សហគមន៍ និងវប្បធម៌ប្រពៃណី។ ទោះបីជាសង្គមកម្ពុជាកំពុងផ្លាស់ប្ដូរទៅតាមសម័យទំនើបក៏ដោយ ក៏របៀបរស់នៅរបស់មនុស្សជាច្រើននៅតែរក្សាទម្លាប់ និងតម្លៃប្រពៃណីខ្មែរដដែល។ មនុស្សភាគច្រើនចាប់ផ្ដើមថ្ងៃថ្មីតាំងពីព្រលឹម។ អ្នកខ្លះទៅធ្វើការនៅស្រែចម្ការ អ្នកខ្លះទៅធ្វើការនៅទីក្រុង ខណៈសិស្សនិស្សិតរៀបចំខ្លួនទៅសាលារៀន។ អាហារពេលព្រឹកដែលពេញនិយមមានដូចជា បាយ សម្ល មី ឬនំបញ្ចុក ដែលជាអាហារងាយស្រួល និងស្គាល់ជាទូទៅក្នុងសង្គមខ្មែរ។ គ្រួសារ គឺជាផ្នែកសំខាន់មួយនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃរបស់ជនជាតិខ្មែរ។ មនុស្សភាគច្រើនរស់នៅជិតសាច់ញាតិ និងតែងតែជួយគ្នាទៅវិញទៅមក។ នៅពេលទំនេរ សមាជិកគ្រួសារមួយចំនួនចូលចិត្តជួបជុំគ្នាញ៉ាំអាហារ និយាយលេង និងចំណាយពេលជាមួយគ្នា។ វត្តអារាម និងព្រះពុទ្ធសាសនា ក៏មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងជីវិតរបស់ប្រជាជនខ្មែរ។ នៅថ្ងៃបុណ្យ ឬថ្ងៃសំខាន់ៗ មនុស្សជាច្រើនតែងទៅវត្ត ដើម្បីធ្វើបុណ្យ ប្រគេនចង្ហាន់ និងសុំសេចក្ដីសុខសប្បាយសម្រាប់គ្រួសារ។ បច្ចុប្បន្ន ជីវិតរស់នៅរបស់ជនជាតិខ្មែរបានផ្លាស់ប្ដូរច...

វប្បធម៌ខ្មែរ (Khmer Culture) ភាសាខ្មែរ ផ្នែក “វប្បធម៌ខ្មែរ” ផ្តោតលើប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ ការគោរព មារយាទ និងរបៀបទំនាក់ទំនងនៅក្នុងសង្គមខ្មែរ ដើម្បីជួយអ្នករៀនយល់អំពីវប្បធម៌ និងការប្រើភាសាឱ្យសមរម្យក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ English The “Khmer Culture” section focuses on Cambodian traditions, customs, respect, manners, and communication styles to help learners better understand Khmer culture and use the language appropriately in daily life.

ភាសាខ្មែរ (Khmer language) ភាសាខ្មែរ ផ្នែក “ភាសាខ្មែរ” ផ្តោតលើការប្រើប្រាស់ភាសាខ្មែរឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដោយលើកយកការប្រកបពាក្យ វេយ្យាករណ៍ សូរសំឡេង បទដ្ឋានភាសា និងការប្រើពាក្យក្នុងការទំនាក់ទំនងប្រចាំថ្ងៃ ដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងការអភិរក្សភាសាខ្មែរ។ English The “Khmer Language” section focuses on the proper use of Khmer, including spelling, grammar, pronunciation, language norms, and communication in daily life in order to promote better understanding and preservation of the Khmer language.