តម្រួត-តំរួត_សម្រាយ-សំរាយ
តម្រួត-តំរួត_សម្រាយ-សំរាយ
 |
| តម្រួត-តម្រាយ_តំរួត-សំរាយ |
ម្ដេចក៏គេមិនសរសេរត្រួត តែមានអក្សរខ្លះត្រួតក៏បាន មិនត្រួតក៏បាន?
កន្លងមកមានអ្នកបកស្រាយពន្យល់ច្រើនអំពីព្យាង្គតម្រួត/តម្រួតព្យាង្គ ហើយសំណេរនោះទៀតសោតក៏មានផ្សេងគ្នាដែរដូចយ៉ាង តម្រួត/តំរួត ជាដើម ដែលយើងត្រូវលើកយកមកនិយាយនៅខណៈនេះ។ យើងមិនមែនចាប់បង្ខំ ឬក៏ចងក្រងជាច្បាប់ក្បួនអ្វីនោះទេ គឺគ្រាន់តែបញ្ចេញជាយោបល់នៃការយល់ឃើញតែប៉ុណ្ណោះ តែក៏មានលក្ខណៈតក្កៈផងដែរ។
តទៅនេះ យើងនឹងពិនិត្យមើលរកហេតុតាមលំដាប់នីមួយៗ៖
១. ចំពោះភាសាសំស្ក្រឹត ការតម្រួតមានច្បាប់ច្បាស់លាស់ណាស់ គឺ ក្កក្តក្ត្យក្ត្រក្ត្វក្យក្រក្សក្ស្មក្ស្វ ខ្យ គ្ធគ្យគ្រ ឃ្នឃ្រ ង្កង្គង្ម ច្ចច្ឆច្ឆ្រច្មច្យ ជ្ជជ្ញជ្យជ្រជ្វ ញ្ចញ្ជ ដ្យ ឋ្យ ឌ្គ ណ្ដណ្ឋណ្ឌណ្ណណ្យណ្វ ត្តត្ត្វត្នត្បត្មត្យត្រត្វត្សត្ស្នត្ស្យ ថ្យ ទ្គទ្ទទ្ធទ្ធ្យទ្ពទ្ភទ្មទ្យទ្រទ្វទ្វ្យ ធ្នធ្មធ្យធ្រធ្វ ន្តន្ត្រន្ទន្ទ្រន្ធន្នន្មន្យ ប្តប្នប្មប្យប្រប្លប្ស ព្ជព្ទព្ធព្រ ភ្យភ្រ ម្បម្ភម្យម្រម្ល រ្ករ្ថ្យរ្ធរ្ភរ្វ/ក៌ថ្យ៌ធ៌ភ៌វ៌ ល្កល្បល្ល វ្យវ្រ ឝ្ចឝ្នឝ្មឝ្រឝ្លឝ្វ ឞ្កឞ្ក្រឞ្ដឞ្ដ្យឞ្ដ្រឞ្ដ្វឞ្ឋឞ្ណឞ្បឞ្មឞ្យ ស្កស្ខស្តស្ត្រស្ថស្នស្បស្ប្ឫស្ផស្មស្យស្រស្វ ហ្ណហ្នហ្មហ្យហ្រហ្ល ; ហួត តាត, ១៩៥៦, វេយ្យាករណ៍សំស្ក្រឹត វ្យញ្ជនៈសំយោគ ទំព័រ៥-៧។
២. ចំពោះភាសាបាឡី(បាលី) ការតម្រួតមានច្បាប់ច្បាស់លាស់ណាស់ដែរ គឺ ក្កក្ខក្វក្យ គ្គគ្ឃ ង្កង្ខង្គង្ឃ, ច្ចច្ឆ ជ្ជជ្ឈ ញ្ចញ្ឆញ្ជញ្ឈញ្ញញ្ហ, ដ្ដដ្ឋ ឌ្ឌឌ្ឍ ណ្ដណ្ឋណ្ឌណ្ណណ្ហ, ត្តត្ថត្រត្វ ទ្ទទ្ធទ្វ ន្តន្ថន្ទន្ធន្នន្វ, ប្បប្ផ ព្ពព្ភព្រព្យ ម្បម្ផម្ពម្ភម្មម្ហ, យ្យយ្ហ ល្លល្យ វ្យវ្ហ ស្សស្មស្វ ហ្ម ឡ្ហ ; ញឹម ថាវី, ២០១៤, រៀនភាសាបាលីបែបទំនើប ភាគ១ មេរៀនទី១ វិធីសំយោគព្យញ្ជនៈ ទំព័រ៤-១០។
៣. តាមសិលាចារឹក និងសាស្ត្រាផ្សេងៗ ការតម្រួតមានលក្ខណៈច្រើនជាងសំស្ក្រឹតទៅទៀតដូចជា អ្គអ្ជអ្តអ្ដអ្នអ្បអ្មអ្យអ្រអ្លអ្វអ្ស ក្កក្ចក្ជក្ដក្ទក្នក្បក្មក្យក្រក្លក្វក្សក្អ មានច្រើនជាសន្ធឹកសន្ធាប់ ម្យម្វម្រម្បម្លម្ភម្មម្ផ ជាដើម។ ហេតុអ្វីបានជាយើងមិនលើកតម្រួតក្នុងភាសាខ្មែរបុរាណមកទាំងអស់ ព្រោះតែវាច្រើនពេកដែលនាំឱ្យវែងដល់អ្នកអានអាចនឹងធុញ។
៤. តាមលក្ខណៈសូរវិទ្យា(សូមបញ្ជាក់ ចំពោះសូរវិទ្យាសាកល ការផ្សំនៃសូរនីមួយៗនឹងគ្នាមានលទ្ធភាពច្រើនទៅតាមភាសានីមួយៗនោះ)។
បើសិនជាយើងមើលអំពីលក្ខណៈសំណេរក្នុងភាសាខ្មែរ ច្បាប់ក្នុងភាសាសំស្ក្រឹតបាឡី គឺមានភាពសម្បូណ៌បែបណាស់ ហើយខ្មែរយើងសម្បូណ៌ជាងគេទៅទៀត។ តែបើសិនជាយើងនិយាយតាមបែបសូរវិទ្យាវិញគេមិនជាចាប់អារម្មណ៍នឹងរូបអក្សរនោះទេ គឺចាប់អារម្មណ៍ត្រឹមតែសូរប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះយើងមិនចាំបាច់នឹងលើកយកមកនិយាយនោះទេ ព្រោះគ្មានប្រយោជន៍នឹងអាចយកមកបកស្រាយក្នុងប្រព័ន្ធសំណេរដោយប្រើអក្សរខ្មែរបានឡើយ។
ហើយចំពោះតម្រួតនោះទៀតសោតក៏មិននិយាយអ្វីច្រើនដែរ គឺត្រឹមតែស្រៈ(ំ, ម៑)ប៉ុណ្ណោះ ព្រោះវាជាបញ្ហាដែលកើតមានច្រើននៅក្នុងចំណោមអ្នកសិក្សាភាសាខ្មែរ។ ករណីដូចគ្នាអីចឹងផងដែរចំពោះសំណេរក្នុងការប្រើព្យញ្ជនៈ ឡ/ល ន/ណ តែងតែមានភាពចម្រូងចម្រាស់គ្នាជានិច្ច មួយណាឡ៑ មួយថាល៑ មិនចេះចប់មិនចេះហើយ ដោយសារតែព្យញ្ជនៈដែលមានសំឡេងដូចគ្នា ពិសេសសរសេរពាក្យដែលមានដឹងប្រភពថាមកពីពាក្យដើមអ្វី។
តទៅនេះយើងនឹងពិនិត្យលើពាក្យដែលជាឧទាហរណ៍ ដើម្បីឈ្វែងយល់អំពីតម្រួតនិងសម្រាយ។
លក្ខណៈទីមួយ : កម្ដៅ គម្រូ ចម្ការ ជម្លោះ រម្ញោច សម្នើ ចម្តិតជាដើម។
លក្ខណៈទីពីរ : កំដៅ គំរូ ចំការ ជំលោះ រំញោច សំណើ ចំអិនជាដើម
លក្ខណៈទីបី : កម្ពុជា កម្សាន្ត សម្ពោធ(សម្ភោធ) គម្ពីរ ចម្ប៉ា ជម្ពូ ធម្ម រម្យទម និយមជាដើម។
លក្ខណៈទីបួន : សំសារ មំសារ អនិច្ចំជាដើម។
បើយោងទៅលើឧទាហរណ៍ខាងលើទាំងអម្បាលម៉ាន យើងឃើញថាលក្ខណៈទីមួយ និងទីពីរ មិនមានឃើញអ្វីដែលប្រែប្រួលនោះទេ គឺរក្សាលក្ខណៈអានដូចគ្នាទំាងក្រុមអ-អ៊។ តែចំពោះ លក្ខណៈទីបី នោះយើងឃើញថាមានលក្ខណៈផ្សេងៗគ្នា(កម្ពុជា កម្សាន្ត គម្ពីរ ធម្ម) ដូច្នេះយើងឃើញថានៅក្នុងពាក្យកម្ចីពីសំ.បា.មានបញ្ហាចោទ ចំណែកក្នុងភាសាខ្មែរគ្មានបញ្ហាចោទនោះទេ លើកលែងតែករណីពិសេសណា មួយដែលហួសពីភាសាប៉ុណ្ណោះ។ ឯលក្ខណៈទីបួនដែលជាលក្ខណៈសំ.បា.សុទ្ធបែរជាគ្មានបញ្ហាចោទទៅវិញ ដូច្នេះ យើងអាចទាញសន្និដ្ឋានជាបឋមថាការច្រឡំអំណានបែបខ្មែរនិងសំ.បា. ឬ ការទាញមកជាខ្មែរនិងសំ.បា.យ៉ាងដូច្នេះវិញ។
បើសិនជាយើងជឿលើសេចក្ដីសន្និដ្ឋានខាងលើដែលជាការសន្និដ្ឋានជាបឋមនោះ បានសម្រាប់តែអ្នកចេះដឹងភាសាខ្មែរ សំស្ក្រឹត បាលី(បាឡី)ប៉ុណ្ណោះ ព្រោះអ្វី? ព្រោះសំសារៈ តែគេគួរតែអានយ៉ាងម៉េច? ជា(ស័ង-សា-រ៉ៈ/សាំង-សា-រ៉ាក់ ; សំ-សា-រ៉ៈ)។ ប្រាកដណាស់ អ្នកមិនរៀនជ្រៅជ្រះពិតជាអានតាមខ្មែរ ដែលខុសពីការបង្គាប់បញ្ជានៅក្នុងវចនានុក្រម។
តើយើងគួរតែដោះស្រាយយ៉ាងម៉េចទើបល្អ?
មុននឹងឆ្លើយសំណួរខាងលើ យើងគួរគាប្បីដឹងលក្ខណៈមួយជាមុនសិន នោះគឺទម្លាប់។
- មិនមានទម្លាប់សរសេរ ; សំណើរ-សម្នើរ/សម្ណើរ
- ប្រកាន់តាមគោលការណាមួយ ; មិត្រ-មិត្ត សំឡាញ់-សម្លាញ់-សំលាញ់
- ខ្ជះខ្ជាយ មិនយកចិត្តទុកដាក់ ដោយយល់ថាមិនសំខាន់ ធ្វើម៉េចឱ្យតែយល់គ្នាទៅបានហើយ។
- កម្ពុជា-កម្ពស់ ; បើសិនជាយើងមើលទៅលើលក្ខណៈសំណេររបស់ពាក្យទាំងពីរគ្មានអ្វីខុសគ្នាសោះ ម្ដេចក៏មួយអានថា៖ កម្ពុជា[ក័ម-ពុ-ជា/ កំ-ពុ-ជា] កម្ពស់[កំ-ពស់]។ ចម្លើយគឺ មកពីមួយជាខ្មែរ មួយជាសំ.បា.។ ប៉ុន្តែបើសិនជាយើងមើលទៅលើពាក្យ៖
- ជម្ពូ-ធម្មតា ; ម៉េចក៏មិនអានថា៖ ជម្ពូ[ជ័ម-ពូ/ ជំ-ពូ] ធម្មតា[ធ័ម-មៈ-ដា/ ធំ-មៈ-ដា]។ ដូច្នេះ យើងឃើញថា៖ មិនមែនមកពីមួយជាខ្មែរ មួយជាសំ.បា.នោះទេ។ ចំពោះចំណុចនេះ ក៏មានគេលើកឡើងថា៖ មកពីមួយចូលមកជាខ្មែរយូរហើយ ហើយមួយទៀតទើបនឹងចូលមកក្នុងភាសាខ្មែរ។ បើដូច្នេះមែន នោះពាក្យ៖
- សម្មា-សម្បត្តិ ; ម្ដេចក៏មិនដូចគ្នាផងទៅ? គឺមួយអានថា៖ សម្មា[ស័ម-ម៉ា] សម្បត្តិ[សំ-បាត់]ទៅវិញ។
ចំពោះយើង យើងសូមសន្និដ្ឋានថា៖ មកពីការកំណត់សំណេរតែប៉ុណ្ណោះ ដែលថាការកំណត់សំណេរ គឺគេកំណត់ដោយមិនខ្វល់នឹងសម្ដីជាក់ស្ដែងក្នុងភាសា គឺគេយោងតាមជាតិសព្ទ(និរុត្តិសព្ទ)។
ជាដំណោះស្រាយ៖ បើសិនជាពាក្យអានថា សំ(ក្នុងពាក្យ-សម្ពាធ) យើងសរសេរដូច្នេះបាន តែបើសិនជាអានថា៖ ធ័ម/ធាំ(ក្នុងពាក្យ-ធម្មតា)ត្រូវសរសេរថា៖ ធ័ម្មតា។ ហើយនេះជាដំណោះស្រាយមួយដែលមានលក្ខណៈតក្ក។
Comments
Post a Comment