សទិសសព្ទ
សទិសសព្ទ
ពាក្យថា សទិសសព្ទនេះ ជាពាក្យដែលយើងបញ្ញតិយកន័យទូលាយ ដោយគ្របដណ្ដប់លើពាក្យផ្សេងៗទៀតជាច្រើនដូចជា សទិសសូរ សទិសន័យ ជាដើម ប៉ុន្តែយើងមិនបានយកពាក្យដែលពិបាកនឹងយល់ចំពោះសាមញ្ញជននោះទេ គឺយើងប្រើពាក្យដែលស្រួលយល់ជាទូទៅមកជំនួយពាក្យដែលជាគេប្រើសម្រាប់តែអ្នករៀនសូធ្យ។ ដូច្នេះពាក្យថា សទិសសព្ទ ជាមហាសព្ទ ចំណែក ពាក្យសូរដូចន័យខុស/សទិសសូរ ពាក្យសូរខុសន័យដូច/សទិសន័យ ពាក្យរលឿ/ពាក្យប្រហែលៗ ពាក្យស៊ីគ្នា/ពាក្យត្រូវគ្នា ជាដើម ជាអនុសព្ទ។ ជាបន្តបន្ទាប់ យើងនឹងពន្យល់លើអនុសព្ទនីមួយដើម្បីជាទុនក្នុងសិក្សាពិចារណារកហេតុផល។ ហើយការសិក្សានេះនឹងអាចបើកផ្លូវឱ្យយើងរកឃើញនូវទស្សនៈឬបញ្ញត្តិថ្មីណាមួយផ្សេងទៀតក៏ថាបាន។ ដូច្នេះហើយ សូមមិត្រអ្នកអានកុំគិតថា មានអនុសព្ទត្រឹមតែបី-បួនដូចដែលយើងបង្ហាញដំបូងឱ្យសោះ។ ចំពោះយើងប្រហែលជាមានច្រើនជាងនេះ។ ប៉ុន្តែយើងមិនសន្និដ្ឋានភ្លាមៗនោះទេ បើសិនជាមិនមានការស្រាវជ្រាវច្បាស់លាស់ ដូច្នេះយើងនឹងនិយាយនូវអ្វីដែលយើងដឹង យល់ស្រប នឹងគ្នាហើយ។
ពាក្យសូរខុសន័យដូច ជាពាក្យដែលមានការបញ្ចេញសំឡេងខុសគ្នាទាំងស្រុង ហើយន័យដូចគ្នារួមមួយ តែអាច/មានការប្រើប្រាស់ខុសគ្នា។ ឧទាហរណ៍៖ មើល/ទត ; មើល គេប្រើសម្រាប់រាស្ត្រ ទតគេប្រើសម្រាប់ស្ដេច។ ពុក/ឳ/ប៉ា/បិតា ; ពុកគេប្រើនៅតាមខេត្តតាមតំបន់អ្នកទន្លេ ឳគេប្រើនៅតាមខេត្តតាមតំបន់ស្រែ ប៉ាគេប្រើនៅជីប្រជុំជន បិតាគេប្រើនៅផ្លូវការឬស្ដេច។ មិត្រភក្តិ/ពួកម៉ាក/គូកន/ក្លើម្រាក ; ជាពាក្យដែលគេប្រើជួសគ្នាបាន ប៉ុន្តែបម្រើបម្រាស់ប្រហែលជាខុសគ្នាខ្លះ។
ពាក្យសូរដូចន័យខុស ជាពាក្យដែលមានការបញ្ចេញដូចគ្នា ប៉ុន្តែសំណេរអាច/មិនដូចគ្នា ហើយន័យខុសគ្នាដែរ។ ឧទាហរណ៍៖ បិទ/បិត ; បិត ជាពាក្យដែលគេប្រើមានទំនាក់ទំនងនឹងកំាបិត បិទគេទាក់ទងនឹងអ្វីដែលដាក់នៅពីលើឬខ្ទប់ ជាដើម។ មាន/មៀន មានជាកិរិយា មៀនជាឈ្មោះផ្លែឈើ។
ពាក្យរលឿ ជាពាក្យដែលមានសូរប្រហែលគ្នា ន័យខុសគ្នា ឬសូរខុសគ្នា ន័យប្រហែលគ្នាវិញ។ ឧទាហរណ៍៖ ពោះ/ពស់ ពោះជាផ្នែកមួយនៃកាយ ពស់ជាសត្វល្មួនមួយប្រភេទ។ ទិច/តិច ទិចជាកិរិយានិយាយពីសកម្មភាពសត្វឃ្មុំ ស្រាំង ជាដើម ទិចអ្វីមួយ, តិច ជាគុណនាមនិយាយពីបំណែបបិរមាណ។ ក្បែរ/ជិត ស្បែកជើង/ទ្រនាប់ជើង។
ពាក្យស៊ីគ្នា ជាពាក្យដែលមានសូរដូចគ្នា សំណេរដូចគ្នា ន័យខុសគ្នា។ ឧទាហរណ៍៖ របត់ ជាពាក្យដែលសរសេរដូចគ្នា សូរដូចគ្នា តែន័យខុសគ្នា។ រត់ + [-អ៊/ប-] › របត់ រៀនសូធ្យឱ្យមានរបត់មាត់។, [រ-] + បត់ › របត់ កម្ពុជាដើរមកដល់របត់ថ្មីមួយ។ ; បង្ហើយ ‹ [បង៑-] + ហើយ កិ. ខ្ញុំបង្ហើយការងារសិន។, ផើយ + [-អង៑-] › បង្ហើយ ន.ជាផ្នែកខាងលើក្បាលដែលរឹងក្រោយគេ។
ញ៉.ផល្លី សុផេន
១៩ កុម្ភៈ ២០២០
Comments
Post a Comment