លស់-លួស-លោះ
លស់-លួស-លោះ
 |
| សទិសសព្ទ_ពាក្យសូរដូច_ពាក្យរលឿ ; លស់-លួស-លោះ |
ក_វចនានុក្រម, ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ, ១៩៦៧, ទំព័រ១០៩៧- លស់ កិ. ធ្វើឱ្យរលស់ គឺបន្ថយចំនួន ឬធ្វើឱ្យតិចចុះមិនឱ្យនៅតាមចំនួនដើម : ក្នុងចំនួន១០លស់៣ចេញនៅសល់៧។ រំលង : គ្រុនលស់ គ្រុនរំលងថ្ងៃ គឺគ្រុនមួយថ្ងៃខានមួយថ្ងៃ។ លស់ចោស រំលងចោលខ្លះ។ ដើរលស់ជំហាន ដើររំលងលំដាប់ជំហាន គឺឈានវែងខ្លះខ្លីខ្លះចម្រុះគ្នា។ល។ ទំព័រ១១១៤- លួស ១កិ. កាត់, ច្រាស់ ទ្រួសៗឱ្យដាច់មែកតូចៗ ឬសំបករាក់ៗជាដើម : លួសមែនឈើ, លួសរនាប, លួសអំពៅ។ទំព័រ១១២៩- លោះ ១កិ. ចេញថ្លៃយករបស់ដែលបញ្ចាំឬយកមនុស្សមកធ្វើជាទាសៈឬទាសី : លោះរបស់បញ្ចាំ ; លោះមនុស្សប្រើ(មានតែក្នុងសម័យពីដើម)។ សងប្រាក់ទៅម្ចាស់បំណុលសុំដកខ្លួនឱ្យរួចអំពីទាសភាព : លោះខ្លួនឱ្យរួចជាអ្នកជា។ បាញ់ : លោះកាំភ្លើង, លោះស្នា។ ព.ប្រ. ស្ដីឱ្យម៉ាំងៗឬខ្លាំងៗ ឬជេរពេញទ្រពងមាត់ ឥតក្រែង : លោះតែពីរបីម៉ាត់ទៅ បាត់មាត់ដូចគេចុក។
វិភាគ បើសិនជាយើងមើលទៅលើអំណោយន័យរបស់ពាក្យទាំងបី យើងឃើញថា៖ វចនានុក្រមបានផ្ដល់ឱ្យយើងច្បាស់ណាស់ទៅហើយ ហើយក៏អាចឱ្យយើងយល់បានអំពីភាពខុសគ្នារបស់ពាក្យនីមួយៗផងដែរ ព្រោះមានឧទាហរណ៍នោះក៏ច្បាស់ដែរ។ ប៉ុន្តែ ភាពពិតជាក់ស្ដែង អ្នកសរសេរមានភាពឆកល្វែងយ៉ាងច្រើនដូចនៅតាមផ្លូវ គេសរសេរ៖ បង់រំលោះទូរសព្ទ/ បង់រំលស់ទូរសព្ទ។ ប្រការនេះ មកពីភាពខ្ជះខ្ជាយឬទម្លាប់ដែលគេបានឃើញ។
តទៅនេះយើងសូមមកពិនិត្យតាមលក្ខណៈសូរវិទ្យាវិញម្ដង។
- លស់ [lɔh, lʊɜh]
- លួស [lʊɜh]
- លោះ [loh, lɔh, lʊɜh]
បើយើងមើលទៅលើការបញ្ចេញសំឡេងរបស់ពាក្យទាំងបី ឃើញថាមានភាពដូចគ្នាមួយ គឺ[lʊɜh]។ ដោយសារតែភាពដូចគ្នាផ្នែកសូរនេះហើយ បានជាមានភាពច្រឡំផ្នែកសំណេរដែរ។
ចំពោះភាពដូចគ្នានេះ មិនត្រឹមតែពាក្យដើម(ឫស)ប៉ុណ្ណោះទេ សូម្បីពាក្យកម្លាយក៏មានភាពដូចគ្នាផងដែរទាំងទម្រង់ផ្នត់ ទាំងសំណូរ។
ពាក្យឫស លស់ ; [រំ + លស់] > រំលស់
ពាក្យឫស លោះ ; [រំ + លោះ] > រំលោះ
ដូចដែលយើងបានបង្ហាញខាងលើនូវអ្វីដែលមានភាពដូចគ្នាច្រើនរវាង លស់-លោះ។ ទាំងនេះហើយជាហេតុដែលធ្វើឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ជាសំណេរមានការច្រឡំច្រើនដោយមិនដឹងថាមួយណាជាមួយណា។
ដើម្បីជៀសវាងកំហុសមានតែអ្នកសរសេរត្រូវតែប្រយត្ន។
ញ៉.ផល្លី-សុផេន
១៩ កុម្ភៈ ២០២១
Comments
Post a Comment